Bilgisayar Başlangıç İşini Hızlandırmak

Kısa cevap: Bilgisayar açılış hızı artırma işinin büyük kısmı, Windows ile birlikte kendiliğinden çalışan programları temizlemekten geçiyor. Görev Yöneticisi'ndeki "Başlangıç uygulamaları" sekmesini açıp yüksek etkili olarak işaretlenmiş, günlük kullanmadığım her şeyi devre dışı bırakıyorum. Buna ek olarak hızlı başlatmayı ve arka planda çalışan hizmetleri gözden geçirdiğimde, eski bir dizüstümün açılış süresini dakikalar seviyesinden yarım dakikanın altına indirebilmiştim.

Önce Sorunun Nerede Olduğunu Anlıyorum

Yavaş açılış deyince herkes aynı şeyi kastetmiyor. Bende üç farklı senaryo var ve çözümleri de farklı:

• Logo ekranında uzun bekleme: Genelde disk ya da sürücü kaynaklı. Programlarla pek ilgisi yok.
• Masaüstü geldi ama hiçbir şeye tıklanmıyor: Klasik başlangıç programı yığılması. Bu yazının asıl konusu.
• Oturum açma ekranında takılma: Kullanıcı profili veya ağ sürücüsü sorunları akla gelmeli.

İkinci senaryodaysanız işin güzel yanı, hiçbir program silmeden, sadece "başlangıçta çalışma" iznini geri alarak ciddi kazanç elde edebiliyorsunuz.

Görev Yöneticisi ile Başlangıç Listesini Temizlemek

Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni açıyorum, "Başlangıç uygulamaları" sekmesine geçiyorum. Burada üç sütuna bakıyorum: uygulamanın adı, yayımcısı ve "Başlangıç etkisi". Etki sütununu tıklayıp yüksekten düşüğe sıralamak işi çok kolaylaştırıyor.

Kendi kuralım şu: Bilgisayarı açtıktan sonraki ilk beş dakikada kullanmıyorsam, başlangıçta çalışmasına gerek yok. Buna göre kapattıklarım:

• Spotify, Discord, Steam, Epic Games gibi eğlence uygulamaları
• Adobe, Java, iTunes güncelleme yardımcıları
• Yazıcı ve fare/klavye üreticilerinin "yardımcı" panelleri
• Bulut senkronizasyon araçlarının fazlası — birden çok bulut hizmeti kullanıyorsanız sadece asıl kullandığınızı bırakın
• Office'in hızlı başlatıcısı ve benzeri ön yükleyiciler

Kapatmadıklarım da var: antivirüs, ses sürücüsü paneli (Realtek gibi), dokunmatik yüzey yazılımı, VPN kullanıyorsam onun istemcisi. Bir de tanımadığım bir isim gördüğümde hemen kapatmıyorum; önce yayımcısına bakıyor, gerekirse adını aratıyorum. Devre dışı bırakmak zaten geri alınabilir bir işlem, ama sistem bileşenlerini kurcalamanın anlamı yok.

Listede Görünmeyen Ayarlar

Bazı uygulamalar Görev Yöneticisi listesine düşmez, kendi ayarlarının içine saklanır. Discord'un "Windows açılırken başlat" seçeneği, OneDrive'ın ayarları, Steam'in arayüz tercihleri buna örnek. Sık kullandığım programların ayarlarına bir kez girip bu kutucukları teker teker kaldırmak, listeyi temizlemekten daha kalıcı sonuç verdi.

Bir de Görev Zamanlayıcı var. Bazı güncelleyiciler oraya kayıt bırakır. Windows aramasına "Görev Zamanlayıcı" yazıp açıyorum, Görev Zamanlayıcı Kitaplığı altında tanıdık program isimlerini arıyorum. Tetikleyicisi "oturum açıldığında" olanlar, benim aradıklarım. Burada da yalnızca ne olduğunu bildiğim kayıtları devre dışı bırakıyorum.

Hızlı Başlatma ve Uyku Meselesi

Windows'un "Hızlı başlatma" özelliği, kapatma sırasında çekirdek durumunu diske yazıp açılışta geri okuyarak süre kazandırır. Denetim Masası > Güç Seçenekleri > Güç düğmelerinin yapacaklarını seçin yolundan açılıp kapatılabiliyor. SSD'li makinelerde farkı küçük, HDD'li makinelerde hissedilir. Ancak bu özellik açıkken bilgisayar tam anlamıyla kapanmadığı için bazı sürücü sorunları birikebiliyor. Bende garip donmalar başladığında ilk kapattığım şey bu oluyor.

Ayrıca günlük kullanımda tamamen kapatmak yerine uyku modunu tercih ediyorum; haftada bir kez tam yeniden başlatma yapıyorum. Bu ikili yaklaşım hem hızlı hem de sistemin kendini toparlamasına izin veriyor.

Donanım Tarafındaki Gerçekler

Dürüst olmak gerekirse: mekanik diskli bir bilgisayarda başlangıç programlarını temizlemek iyileştirme sağlar ama mucize yaratmaz. Açılış süresini gerçekten değiştiren tek adım SSD'ye geçmekti. Bunun yanında:

Sistem diskinin dolu olması da açılışı doğrudan etkiliyor; sayfa dosyası ve geçici klasörler için nefes alacak yer kalmıyor. Disk alanı boşaltma konusunda sitede ayrı bir rehber var, oraya bakmanızı öneririm. Aynı şekilde açılış sonrası genel yavaşlık yaşıyorsanız işlemci sıcaklığı ve yazılım çakışmaları da tabloya dahil edilmeli.

Benim İzlediğim Sıra

1. Görev Yöneticisi'nde yüksek etkili başlangıç öğelerini devre dışı bırakırım.
2. Yeniden başlatıp süreyi kabaca ölçerim (telefon kronometresi yeter).
3. Uygulamaların kendi ayarlarındaki otomatik başlatma kutucuklarını kaldırırım.
4. Görev Zamanlayıcı'da oturum açılışına bağlı gereksiz görevleri kapatırım.
5. Artık kullanmadığım programları tamamen kaldırırım.
6. Sistem diskinde en az %