İnternet Hızını Artırmak

Kısa cevap: internet hızı nasıl arttırılır sorusunun tek bir sihirli düğmesi yok; ama sırayla üç şeye bakınca çoğu evde ciddi fark oluyor. Önce kablolu bir test yapıp hattın gerçekten ne verdiğini öğreniyorum, sonra modemin yerini ve Wi-Fi kanalını düzeltiyorum, en son da hızı sessizce yiyen cihaz/uygulama var mı diye bakıyorum. Bende en büyük sıçramayı hep ikinci adım yaptı: modemi dolabın içinden çıkarıp odanın ortasına almak, "paket yükseltmeden" beklediğimden fazlasını verdi.

Önce ölçün: hattın hızı mı, Wi-Fi'nin hızı mı düşük?

İnsanların çoğu doğrudan Wi-Fi üzerinden test yapıp "hattım yavaş" diyor. Ben şöyle yapıyorum: bir dizüstünü Ethernet kablosuyla modeme takıyorum, diğer cihazların ağdan çıkmasını sağlıyorum (telefonların Wi-Fi'sini kapatmak yeterli) ve testi öyle çalıştırıyorum. Kablolu sonuç tarifenize yakınsa hattınız iyidir, sorun kablosuz tarafta demektir. Kablolu sonuç da düşükse konu doğrudan operatörle ilgilidir.

Testi bir kez değil, farklı saatlerde üç dört kez yapın. Akşam 21.00 ile sabah 07.00 arasındaki fark, mahallenizdeki yoğunluk hakkında çok şey söyler. Bir de indirme hızından çok ping (gecikme) ve jitter değerlerine bakın: oyun oynarken veya görüntülü görüşmede takılma yaşıyorsanız suçlu genelde 100 Mbps'lik indirme değil, dalgalanan gecikmedir.

Modemin yeri: en ucuz ve en etkili müdahale

Wi-Fi sinyali su ve metalden hoşlanmıyor. Modemi TV ünitesinin kapaklı gözüne, buzdolabının arkasına ya da yerdeki bir prizin yanına koyduğunuzda sinyalin yarısını kaybediyorsunuz. Benim kurallarım:

• Evin merkezine yakın, yerden 1–1,5 metre yükseklikte bir yer seçin.
• Metal dolap, ayna, akvaryum ve kombi/su tesisatı hatlarından uzak tutun.
• Antenleri varsa birini dikey, birini yatay bırakın; katlı evde iki katı birden yakalamak kolaylaşıyor.
• Modemi kablosuz telefon tabanı ve mikrodalga fırının yanına koymayın.

Bu düzenlemeyi yapmadan menzil genişletici almak para israfı oluyor çoğu zaman. Genişletici zaten zayıf gelen sinyali kopyaladığı için "çok çubuk, sıfır hız" durumu ortaya çıkıyor.

Doğru bant ve doğru kanal

Modeminiz çift bantlıysa 2,4 GHz ve 5 GHz ağlarını ayrı adlarla yayınlayın. Ben ev içinde şöyle bölüyorum:

2,4 GHz'de kanal seçimi de önemli. Apartmanda onlarca ağ aynı kanala yığılmış oluyor. Telefona kuracağınız basit bir Wi-Fi analiz uygulamasıyla komşuların hangi kanalları kullandığını görüp modem arayüzünden 1, 6 veya 11'den en boş olanı sabitleyin. "Otomatik" ayar bazen inatla kalabalık kanalda kalıyor. Modem arayüzüne girerken şifreleme türünü de WPA2/WPA3 yapıp misafir ağını ayırmak iyi olur; ağ güvenliğiyle ilgili ayrıntıları bu sitede ayrı bir yazıda anlattım, çünkü izinsiz bir cihaz sizin bant genişliğinizi de tüketiyor.

Hızı sessizce yiyen şeyler

Bir dönem akşamları internetin çöktüğünü sanıyordum; meğer arka planda bulut yedeklemesi devreye giriyordu. Şu listeyi kontrol edin:

1. Bulut senkronizasyonu: Büyük klasörlerin yüklenmesi upload'ı doldurup tüm bağlantıyı yavaşlatır. Yükleme hızını uygulama ayarlarından sınırlayın veya gece zamanlayın.
2. Windows ve oyun güncellemeleri: Ölçülü bağlantı işaretlemesi ve "etkin saatler" ayarı işe yarıyor.
3. Torrent/eşler arası uygulamalar: Kapalı sandığınız hâlde tepside çalışıyor olabilir.
4. Açık kalan onlarca sekme ve otomatik oynatılan videolar: Özellikle zayıf hatlarda hissedilir.
5. Eski cihazlar: Çok eski bir Wi-Fi kartı, ağın tamamını yavaş moda çekebiliyor.

Bilgisayarınız genel olarak yavaşsa sorun ağda olmayabilir. Diskin dolu olması, başlangıçta açılan gereksiz programlar veya ısınan bir işlemci de sayfaların "geç gelmesine" yol açar. Tarayıcı yavaşsa ağ testine geçmeden önce disk alanını boşaltma ve başlangıç programlarını sadeleştirme konularına bakmak zaman kazandırır.

DNS ve firmware: küçük ama gerçek kazanç

DNS değiştirmek indirme hızını artırmaz, bunu net söyleyelim. Ama sayfaların açılmaya başlama süresini kısaltır; bu da kullanımda hız hissi yaratır. Operatörün DNS'i yavaşsa alternatif bir genel DNS sunucusunu modem üzerinde tanımlayabilirsiniz. Ayrıca modem üretici sitesinden firmware güncellemesi olup olmadığına yılda bir bakın; kararlılık sorunlarının bir kısmı böyle çözülüyor.

Bir de kabloyu unutmayın: modemle duvar arasındaki telefon/DSL kablosu ezilmiş, eklenmiş veya çok uzunsa senkron hızı düşer. Fiber kullanıyorsanız optik kabloyu keskin açıyla kıvırmayın.

Ne zaman operatörü aramalı?

Kablolu testte tarifenizin belirgin şekilde altındaysanız, gün içinde koptuğunuz oluyorsa veya ping sürekli dalgalanıyorsa iş sizde bitmiştir. Ararken elinizde tarih-saatli test sonuçları, kablolu/kablosuz