Web Tarayıcısını Hızlandırmak

Tarayıcım açılırken üç saniye beklemem gerekiyordu, sekmeler arasında geçiş yaparken ekran donuyordu. Yaptığım şey basitti: gereksiz eklentileri kaldırdım, önbelleği ve geçmişi temizledim, donanım hızlandırmayı açtım ve aynı anda açık tuttuğum sekme sayısını kontrol altına aldım. Bu dört adım internet tarayıcı hızlanması konusunda işin yüzde sekseni; geri kalanı da profil ve DNS gibi biraz daha teknik ayarlarla ilgili. Aşağıda hepsini sırayla, kendi deneyimimden geçirdiğim haliyle anlatıyorum.

Önce Suçluyu Bulun: Eklentiler

Yavaşlığın en yaygın sebebi eklentiler. Ben yıllar içinde on beş kadar eklenti biriktirmiştim; kupon bulan, ekran görüntüsü alan, renk seçen, ne olduğunu bile hatırlamadığım şeyler. Her biri açtığım her sekmede kendi kodunu çalıştırıyor, RAM tüketiyor.

Chrome'da chrome://extensions, Firefox'ta about:addons adresine gidin ve şu soruyu sorun: "Bunu son bir haftada kullandım mı?" Cevap hayırsa kaldırın, "belki lazım olur" diye devre dışı bırakmayın. Devre dışı eklentiler de profil dosyanızda yer tutar.

Chrome tabanlı tarayıcılarda Shift + Esc ile tarayıcının kendi görev yöneticisini açabilirsiniz. Orada hangi sekmenin ve hangi eklentinin ne kadar bellek ile CPU yediğini tek tek görürsünüz. Bende bir reklam engelleyicinin özel filtre listesi tek başına 300 MB'ın üzerinde bellek tutuyordu; listeyi sadeleştirmek belirgin fark yarattı.

Önbellek, Çerez ve Geçmiş Temizliği

Önbellek aslında hız için vardır: siteler tekrar tekrar aynı görselleri indirmesin diye. Ama önbellek klasörü şişip bozulduğunda tam tersi etki yapar, tarayıcı dosya aramakla uğraşır. Ctrl + Shift + Delete kısayolu bütün tarayıcılarda temizleme penceresini açar.

• Önbelleğe alınmış görseller ve dosyalar: Rahatça silin, hiçbir şey kaybetmezsiniz.
• Çerezler: Silerseniz oturumlarınız kapanır. Ben ayda bir siliyorum ve sık kullandığım siteleri istisna listesine ekliyorum.
• Geçmiş: Yıllardır silmediyseniz veritabanı büyümüş olabilir; adres çubuğundaki öneriler yavaşlıyorsa temizlemeye değer.
• Kayıtlı şifreler ve otomatik doldurma: Bunlara dokunmayın. Şifrelerinizi yönetmenin daha sağlam yolları var, sitedeki güvenli şifre oluşturma ve saklama rehberi bu konuya ayrılmış.

Zaman aralığı olarak "tüm zamanlar" yerine "son 4 hafta" seçmek genelde yeterli oluyor ve daha az can sıkıcı.

Donanım Hızlandırma ve Ayarlar

Donanım hızlandırma, sayfa çizim işini ekran kartına devrediyor. Modern bir bilgisayarda açık olması gerekir; ayarlarda "Sistem" bölümünde bulursunuz. Ama eski veya sürücüsü sorunlu bir ekran kartında tam tersine takılmalara yol açabilir. Ben şöyle test ediyorum: kapatıp tarayıcıyı yeniden başlatıyorum, videolu ve kaydırmalı bir sayfada fark var mı diye bakıyorum. Fark yoksa açık halde bırakıyorum.

İşe yarayan diğer ayarlar:

• Arka planda çalışmayı kapatın. Tarayıcıyı kapattığınızda sistem tepsisinde çalışmaya devam etmesin.
• Sekme uyutma özelliğini açın. Edge'de "uyuyan sekmeler", Chrome'da "Bellek Tasarrufu" adıyla geçiyor. Uzun süre bakmadığınız sekmeler belleği bırakıyor.
• Başlangıçta açılacak sayfaları azaltın. On sekmeyle başlayan bir tarayıcı ilk yarım dakika hiçbir şeye cevap vermez. Bu konu bilgisayarın genel açılış hızıyla da bağlantılı; başlangıç işlemlerini düzenlemek üzerine ayrı bir yazı var.
• Sayfa ön yüklemeyi hızlı bağlantıda açık, kotalı bağlantıda kapalı tutun.

Profil Bozulmasını Gözden Kaçırmayın

Her şeyi temizledim, hâlâ yavaş dediğim bir dönem oldu. Sorun tarayıcı profilindeydi. Yeni bir profil oluşturup birkaç gün onu kullandım; uçar gibiydi. Bu bir teşhis yöntemi olarak çok işe yarıyor: yeni profil hızlıysa problem tarayıcının kendisinde değil, sizin birikmiş verilerinizde demektir.

Kalıcı çözüm olarak yer imlerini dışa aktarıp, tarayıcıyı ayarlar içindeki "sıfırla" seçeneğiyle fabrika haline döndürüyorum. Yeniden kurmaya gerek yok, bu seçenek eklentileri ve özelleştirmeleri temizleyip verilerinizi bırakıyor.

Sorun Tarayıcıda mı, Bağlantıda mı?

Burada net olmak lazım. Tarayıcı arayüzü akıcı ama sayfalar geç yükleniyorsa mesele tarayıcı değil, ağ tarafıdır. Ayırt etmek için şunu deniyorum: chrome://settings gibi yerel bir sayfayı açıyorum. Anında açılıyorsa tarayıcı sağlam.

DNS değiştirmek sayfaların "aramaya başlama" süresini kısaltır ve fark edilir bir katkı sağlar. Bağlantı tarafını iyileştirmeye yönelik daha kapsamlı adımlar için internet hızını artırmak üzerine yazdığım rehbere bakabilirsiniz. Video oynatırken kasma yaşıyorsanız işlemci sıcaklığını kontrol etmek de listenizde olsun